คำถามที่คนดื่มกาแฟแคปซูลถามบ่อยที่สุดข้อหนึ่งคือ “แคปซูลที่ใช้แล้วทิ้งยังไงให้ถูกต้อง” โดยเฉพาะแคปซูลที่ทำจากอลูมิเนียม ซึ่งเป็นวัสดุที่ใช้กับเครื่องระบบ Nespresso Original ข่าวดีคืออลูมิเนียมเป็นหนึ่งในวัสดุที่รีไซเคิลได้ดีที่สุดในโลก บทความนี้จะสรุป วิธีทิ้งแคปซูลกาแฟ และแนวทาง รีไซเคิลแคปซูลกาแฟ อลูมิเนียมในไทยแบบทำได้จริง ตั้งแต่การแยกกากกาแฟไปจนถึงช่องทางรีไซเคิลที่มีอยู่จริงในบ้านเรา
แคปซูลกาแฟอลูมิเนียมรีไซเคิลได้จริงไหม?
รีไซเคิลได้จริง และรีไซเคิลได้ดีมากด้วย อลูมิเนียมเป็นวัสดุที่สามารถหลอมกลับมาใช้ใหม่ได้แทบไม่จำกัดจำนวนครั้งโดยที่คุณภาพไม่ลดลง ต่างจากพลาสติกบางชนิดที่คุณภาพเสื่อมลงทุกครั้งที่รีไซเคิล นี่คือเหตุผลที่แคปซูลอลูมิเนียมถือเป็นวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าแคปซูลพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง หากจัดการอย่างถูกวิธี
ประเด็นสำคัญคือ อลูมิเนียมจะถูกรีไซเคิลได้ก็ต่อเมื่อมันเข้าสู่ระบบรีไซเคิลจริง ๆ ไม่ใช่ถูกทิ้งปนไปกับขยะทั่วไปที่ลงเอยด้วยการฝังกลบ และก่อนจะเข้าระบบได้ แคปซูลต้อง “สะอาด” พอสมควร ซึ่งหมายถึงการแยกกากกาแฟออกก่อน นี่คือขั้นตอนที่หลายคนมองข้าม
ทำไมต้องแยกกากกาแฟและล้างก่อนรีไซเคิล
ภายในแคปซูลที่ใช้แล้วมีกากกาแฟเปียกอัดแน่นอยู่ ถ้านำไปทิ้งทั้งอย่างนั้น กากกาแฟจะกลายเป็นสิ่งปนเปื้อน (contamination) ที่ทำให้อลูมิเนียมเข้าสู่กระบวนการหลอมได้ยากขึ้น หรืออาจถูกคัดทิ้งไปเลย การแยกวัสดุสองชนิดออกจากกันจึงเป็นหัวใจของการรีไซเคิลแคปซูลอย่างแท้จริง ทั้งอลูมิเนียมและกากกาแฟต่างก็มีเส้นทางรีไซเคิลของตัวเอง เพียงแค่ต้องแยกให้ถูกที่
วิธีทิ้งและรีไซเคิลแคปซูลกาแฟอลูมิเนียม 4 ขั้นตอน
ขั้นตอนต่อไปนี้ใช้ได้กับแคปซูลอลูมิเนียมทั่วไป รวมถึงแคปซูล Capresso ที่ใช้กับเครื่องระบบ Original เช่นกัน
- แกะฝาแล้วเทกากกาแฟออก ฉีกหรือดึงฝาฟอยล์ด้านบนออก แล้วเคาะกากกาแฟที่อัดอยู่ข้างในลงถังขยะเปียกหรือกล่องหมักปุ๋ย พยายามเอาออกให้หมดที่สุด
- ล้างน้ำให้สะอาด ล้างตัวแคปซูลด้วยน้ำเพื่อขจัดคราบกาแฟที่ตกค้าง ยิ่งสะอาดยิ่งรีไซเคิลง่าย ขั้นตอนนี้ใช้เวลาไม่กี่วินาทีต่อชิ้น
- ผึ่งให้แห้งสนิท คว่ำแคปซูลผึ่งไว้ให้แห้ง ความชื้นที่ตกค้างอาจทำให้อลูมิเนียมที่รวบรวมไว้เกิดกลิ่นหรือขึ้นคราบระหว่างรอรวบรวมให้ได้ปริมาณมากพอ
- รวบรวมแล้วนำเข้าสู่ระบบรีไซเคิล เก็บแคปซูลอลูมิเนียมแห้ง ๆ ใส่ถุงหรือกล่องแยกไว้ เมื่อได้ปริมาณพอสมควรจึงนำไปขายซาเล้ง ร้านรับซื้อของเก่า หรือหย่อนลงถังขยะรีไซเคิลประเภทโลหะ
กากกาแฟที่แยกออกมา ใช้ทำอะไรได้บ้าง
อย่าเพิ่งทิ้งกากกาแฟลงถังขยะทั่วไป เพราะมันมีประโยชน์มากกว่าที่คิด กากกาแฟที่ผ่านการชงแล้วเป็นวัสดุอินทรีย์ที่นำกลับมาใช้ได้หลายทาง
- ทำปุ๋ยหมัก กากกาแฟให้ไนโตรเจนกับดิน ผสมลงกองปุ๋ยหมักหรือโรยรอบโคนต้นไม้ได้
- ดับกลิ่น ตากกากกาแฟให้แห้งแล้วใส่ถ้วยเล็กวางในตู้เย็นหรือห้องน้ำเพื่อดูดกลิ่นไม่พึงประสงค์
- ขัดทำความสะอาด ใช้ขัดคราบมันบนภาชนะ (เลี่ยงพื้นผิวที่เป็นรอยง่าย)
- ไล่แมลง โรยกากกาแฟในสวนช่วยไล่มด หอย และแมลงบางชนิด
การแยกกากกาแฟไปใช้ประโยชน์ยังช่วยลดปริมาณขยะเปียกที่ต้องนำไปฝังกลบอีกด้วย
ทางเลือกรีไซเคิลอลูมิเนียมในไทย
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีระบบรีไซเคิลอลูมิเนียมแบบครบวงจร (closed-loop) โดยเฉพาะกับกระป๋องเครื่องดื่ม ระบบและโครงสร้างการรับซื้อของเก่าที่แข็งแรงนี้เอื้อให้แคปซูลอลูมิเนียมมีที่ไปเช่นกัน ทางเลือกหลักที่ทำได้จริงมีดังนี้
1. ซาเล้งและร้านรับซื้อของเก่า
เครือข่ายซาเล้งและร้านรับซื้อของเก่า (รวมถึงเครือใหญ่อย่างวงษ์พาณิชย์ที่มีหลายสาขาทั่วประเทศ) รับซื้อเศษอลูมิเนียมอยู่แล้ว การรวบรวมแคปซูลที่ล้างสะอาดและแห้งไว้ให้ได้ปริมาณหนึ่งก่อนนำไปขายหรือมอบให้ เป็นวิธีที่เข้าถึงง่ายที่สุดสำหรับคนไทยส่วนใหญ่ แคปซูลชิ้นเล็กอาจแนะนำให้รวมใส่กระป๋องหรือถุงอลูมิเนียมด้วยกันเพื่อไม่ให้หล่นหายระหว่างคัดแยก
2. ถังขยะรีไซเคิลประเภทโลหะ
คอนโด อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า และพื้นที่สาธารณะหลายแห่งมีถังแยกขยะประเภท “โลหะ/รีไซเคิล” ให้หย่อนแคปซูลอลูมิเนียมที่แห้งและสะอาดลงไปได้ หลักการเดียวกับการทิ้งกระป๋องเครื่องดื่ม คือ ล้าง ทำให้แห้ง แล้วค่อยทิ้ง เพื่อไม่ให้ปนเปื้อนวัสดุอื่นในถัง
3. โครงการรับคืนเฉพาะแบรนด์
ในไทยมีโครงการรับคืนแคปซูลใช้แล้วเฉพาะแบรนด์อยู่บ้าง เช่น Nespresso ที่ร่วมกับศูนย์รีไซเคิลวงษ์พาณิชย์ แจกถุงรีไซเคิลและตั้งจุดรับคืนตามบูทีคของแบรนด์ โดยกระบวนการจะแยกอลูมิเนียมออกจากกากกาแฟ นำอลูมิเนียมไปหลอมใหม่และนำกากกาแฟไปทำปุ๋ย อย่างไรก็ตาม โครงการลักษณะนี้มักออกแบบมาสำหรับแคปซูลของแบรนด์นั้น ๆ โดยเฉพาะ ดังนั้นสำหรับแคปซูลอลูมิเนียมทั่วไป การใช้ช่องทางซาเล้ง ร้านรับซื้อของเก่า หรือถังแยกขยะรีไซเคิล จึงเป็นเส้นทางที่ตรงและปฏิบัติได้จริงที่สุด
| ช่องทาง | ต้นทุน | ความสะดวก | เหมาะกับใคร |
|---|---|---|---|
| ซาเล้ง / ร้านรับซื้อของเก่า | ฟรี (อาจได้เงินคืนเล็กน้อย) | เข้าถึงง่าย มีทั่วประเทศ | ทุกคนที่รวบรวมได้เป็นปริมาณ |
| ถังแยกขยะรีไซเคิลโลหะ | ฟรี | สะดวก หย่อนได้ทันที | คนอยู่คอนโด/ออฟฟิศที่มีถังแยก |
| โครงการรับคืนเฉพาะแบรนด์ | ฟรี | จำกัดจุดรับ และเฉพาะแบรนด์ | ผู้ใช้แคปซูลแบรนด์นั้นโดยตรง |
| ทิ้งรวมขยะทั่วไป | ไม่แนะนำ | ลงเอยด้วยการฝังกลบ | ไม่แนะนำสำหรับอลูมิเนียม |
เคล็ดลับลดขยะจากการดื่มกาแฟแคปซูล
นอกจากรีไซเคิลให้ถูกวิธีแล้ว การเลือกซื้ออย่างชาญฉลาดก็ช่วยลดขยะบรรจุภัณฑ์ได้ การซื้อเป็นเซ็ตขนาดใหญ่แทนกล่องเล็กหลาย ๆ กล่องช่วยลดบรรจุภัณฑ์ต่อแคปซูลลง ดูตัวเลือกได้ที่หน้า แพ็กเกจและเซ็ตประหยัด และถ้าอยากรู้ว่าราคาต่อแก้วคุ้มแค่ไหนเมื่อเทียบกับร้านกาแฟ ลองอ่าน ต้นทุนกาแฟแคปซูลต่อแก้ว เพิ่มเติม
อีกเรื่องที่ควรใส่ใจคือความเข้ากันได้ของแคปซูลกับเครื่อง แคปซูลอลูมิเนียมแบบ Original ใช้กับเครื่อง Nespresso ระบบ Original ได้ แต่ไม่ใช้กับระบบ Vertuo หรือ Dolce Gusto ตรวจสอบรายละเอียดได้ที่หน้า ความเข้ากันได้กับเครื่อง เพื่อไม่ให้ซื้อผิดจนต้องทิ้งเปล่า
สรุป
แคปซูลกาแฟอลูมิเนียมไม่ใช่ขยะที่ต้องจบลงในหลุมฝังกลบ เพียงทำตาม 4 ขั้นตอนง่าย ๆ คือ แกะเทกากกาแฟ ล้าง ผึ่งแห้ง แล้วนำเข้าสู่ระบบรีไซเคิลผ่านซาเล้ง ร้านรับซื้อของเก่า หรือถังแยกขยะโลหะ ก็เท่ากับคุณช่วยหมุนเวียนอลูมิเนียมกลับมาใช้ใหม่ และเปลี่ยนกากกาแฟให้เป็นปุ๋ยแทนขยะ
Capresso ตั้งใจคัดสรรเมล็ดดอยปางขอนและบราซิลคั่วบดสดใหม่ในแคปซูลอลูมิเนียมที่รีไซเคิลได้ อ่านเรื่องราวของเมล็ดได้ที่ กาแฟดอยปางขอน และเลือกชิมได้ทั้ง 8 รสชาติที่หน้า รสชาติกาแฟทั้งหมด ดื่มกาแฟดี ๆ ได้โดยไม่ทิ้งภาระให้โลก